خانه
گاما

درسنامه آموزشی پودمان 5 هوش مصنوعی کلاس دهم هنرستان

واحد یادگیری روندهای آینده هوش مصنوعی

بازدید97
تاریخ بروزرسانی1404/09/8

آیا تا به حال پی‌برده‌اید

  • آینده هوش مصنوعی به کدام سمت خواهد بود؟
  • گسترش هوش مصنوعی چه تأثیری بر زندگی انسان خواهد داشت؟
  • هوش مصنوعی تحت چه شرایطی بر نحوه تفکر افراد مسلط خواهد شد؟
  • هوش مصنوعی در آینده چه تأثیری بر مشاغل خواهد گذاشت؟

آنچه در پایان از هنرجو انتظار می‌رود

  • بتواند 5 روند کلیدی آینده هوش مصنوعی را نام ببرد و توضیح دهد.
  • توانایی تحلیل تأثیر این روندها بر صنایع، جامعه، آموزش و مشاغل مختلف را داشته باشد.
  • بتواند فرصت‌ها و تهدیدهای مرتبط با هر روند هوش مصنوعی را شناسایی و توضیح دهد.
  • توانایی شناسایی روندهایی که بیشترین ارتباط با رشد خود دارند را داشته باشد.

استاندارد عملکرد

روش‌های توسعه یادگیری مادام‌العمر در زمینه هوش مصنوعی و انطباق آن با فناوری‌های جدید؛

مقدمه

فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی در عصر حاضر، به‌صورت مداوم درحال پیشرفت و گسترش هستند. این روند، ورود به دنیایی با فناوری‌های نوین و تحولات گسترده را نوید می‌دهد. سرعت شگفت‌انگیز این تغییرات همراه با ظهور دانش‌ها و ابزارهای جدید، این نگرانی را ایجاد می‌کند که اگر افراد با این پیشرفت‌ها همگام نشوند جاماندن از قطار رشد فناوری قطعی است. لذا، آینده مشاغل متعلق به کسانی است که بتوانند همگام با این تحولات، مهارت‌های خود را توسعه دهند و دانش خود را به‌روز نگه دارند. بنابراین تنها راه‌حل برای همراه شدن با تحولات نوظهور و قرار گرفتن در مسیر ارتقاء دانش، یادگیری مداوم و مستمر، انعطاف‌پذیری در برابر تغییرات و انطباق با فناوری‌های نوین است.

یادگیری مادام‌العمر

یادگیری مادام‌العمر فرایندی است که در آن فرد با بهره‌گیری از روش‌هایی مانند خودآموزی، مطالعه، مشاهده و شرکت در دوره‌های آموزشی می‌تواند در تمام طول زندگی، دانش و مهارت‌های خود را توسعه و ارتقاء دهد؛ این روند باعث رشد فردی، افزایش اعتماد به نفس، افزایش خلاقیت و بهبود عملکرد شغلی می‌شود. بنابراین همگام شدن با این تحولات به افراد کمک می‌کند تا با داشتن مهارت‌های به‌روز، شانس بیشتری برای یافتن همگام شدن با این تحولات به افراد کمک می‌کند تا با داشتن مهارت‌های به‌روز، شانس بیشتری برای یافتن و یا حفظ شغل خود داشته باشند.

کودکی را تصور کنید که زبان فارسی را از طریق پدر، مادر و محیط اطراف فرا می‌گیرد. او با شنیدن، تقلید کردن، آزمون و خطا، به‌تدریج کلمات، دستور زبان و نحوه مکالمه را فرا می‌گیرد. سپس در دوران تحصیل شروع به یادگیری زبان انگلیسی می‌کند و الفبا، گرامر، کلمات جدید و مکالمات ساده را آموزش می‌بیند و با وجود تسلط بر زبان فارسی، مهارت‌های تازه‌ای در زبان انگلیسی را به‌دست می‌آورد حتی ممکن است متوجه شود که برخی ساختارهای گرامری انگلیسی شباهت‌هایی با فارسی دارند یا در برخی کلمات، ریشه‌های مشترکی وجود دارد. او همزمان به فارسی صحبت می‌کند و فیلم‌های انگلیسی را مشاهده می‌کند. بنابراین برای فراگیری زبان انگلیسی، نیازی به فراموش کردن زبان فارسی ندارد.

انطباق با فناوری‌های جدید

فرایند تغییر رفتارها، مهارت‌ها و نگرش‌ها که در پاسخ به معرفی و گسترش فناوری‌های نوین در جهت سازگاری با آن‌ها صورت می‌گیرد، انطباق با فناوری‌های جدید گفته می‌شود و در واقع به معنای توانایی سازگار شدن با نوآوری‌ها و تغییرات تکنولوژی در دنیای مدرن است. در این روند فرد با آگاهی از فناوری‌های نوظهور سعی بر یادگیری و تسلط بر ابزارهای جدید دارد تا ضمن پذیرش و تغییر نگرش، فناوری‌های جدید را در زندگی روزمره و حرفه‌ای خود به‌کار گیرد. مهم‌ترین عامل در تقویت انطباق با فناوری‌های جدید، یادگیری مادام‌العمر است.

یک حسابدار خبره را فرض کنید که سال‌ها با استفاده از روش‌های سنتی، کار حسابرسی را انجام داده است. او با دفترهای کاغذی بزرگ، ماشین حساب و قلم آشنایی کامل دارد و به این روش‌ها عادت کرده است. اما ظهور نرم‌افزارهای حسابداری، این حسابدار خبره را با چالش جدی روبرو کرده است، که آیا باید به روش‌های قدیمی خود وفادار بماند یا با فناوری‌های جدید سازگار شود؟ در ابتدا، او نسبت به استفاده از نرم‌افزارهای حسابداری مقاومت نشان می‌دهد به نظرش، این نرم‌افزارها پیچیده و غیرقابل اعتماد هستند و نمی‌توانند جایگزین دقت و مهارت او در محاسبات دستی شوند. اما با گذشت زمان، متوجه می‌شود که این نرم‌افزارها امکانات و مزایای فراوانی دارند که در روش‌های سنتی وجود ندارد. او می‌تواند به سرعت گزارش‌های مالی تهیه کند و اشتباهات را به حداقل برساند. به این ترتیب، او تصمیم می‌گیرد که با این فناوری‌های جدید سازگار شود. بنابراین، این حسابدار خبره نه تنها از دنیای حسابداری عقب نمی‌ماند بلکه با انطباق با فناوری‌های جدید به یک حسابدار مدرن و کار آمد تبدیل می‌شود که می‌تواند نقش مهمی در موفقیت شرکت خود ایفا کند.

ضرورت انطباق با فناوری‌های جدید

آینده بدون تردید ماهیتی دیجیتالی‌تر خواهد داشت. افرادی که از هم اکنون به فراگیری مهارت‌های مرتبط با فناوری‌های نوین می‌پردازند، خود را برای فردایی روشن‌تر آماده می‌کنند؛ فردایی که در آن پیشرفت مالی، ارتقاء جایگاه اجتماعی و رشد فردی وابستگی مستقیم به میزان انطباق با تحولات فناورانه دارد. از طرفی فرصت‌های شغلی جدیدی پدید خواهد آمد که نیازمند مهارت‌های دیجیتالی است. لذا بی‌توجهی به این تغییرات، باعث از دست دادن فرصت‌های شغلی ارزشمند هم خواهد شد.

آینده پژوهی در فناوری

فناوری‌های نوین به همراه نقش مهم و محوری که در بسیاری از تحولات جهانی انسان آینده دارند باعث شده است تا اهمیت شناخت و درک صحیح از این فناوری‌های نوظهور و جدید را انکار ناپذیر سازد. از این‌رو آینده پژوهی در فناوری به بررسی و تحلیل روندهای نوآور، توسعه فناوری‌های جدید و تأثیر آن‌ها بر اجتماع می‌پردازد. این روش علمی و کاربردی کمک می‌کند تا با شناسایی فناوری‌های نوین و فرصت‌های ناشی از آن، تصویری روشن از آینده ترسیم شود و با پیش‌بینی روندها، تغییرات، تهدیدها و فرصت‌ها، استراتژی‌های مناسبی برای شرایط مختلف اتخاذ گردد.

آینده پژوهی در فناوری

ترسیم یک منظره شهری آینده‌گر

آسمان پر از وسایل نقلیه پرنده و پهپادهای باربری است که با هوش مصنوعی باهم هماهنگ شده‌اند. دوربین‌های هولوگرافیک در آسمان شناور هستند و همه‌جا را زیر نظر دارند. ساختمان‌ها با دیوارهای شیشه‌ای هوشمند که سازه‌های آن‌ها به شکل ساختارهای فراکتالی (الگوهای هندسی خود متشابه بی‌پایان) رشد کرده‌اند، مشاهده می‌شوند. یک ربات انسان‌نما درحال تعامل با یک صفحه نمایش سه‌بعدی است که داده‌های دیجیتالی را به شکل شبکه‌ای از نور دریافت می‌کند. وسایل نقلیه خودران به‌جای چرخ از میدان‌های مغناطیسی DiaMagnetism (ضد مغناطیس) برای حرکت استفاده می‌کنند و خطوط نوری بر روی سطح جاده‌های مغناطیسی داده‌های ترافیکی را نمایش می‌دهند. ویترین مغازه‌ها به‌جای محصولات فیزیکی، هولوگرام سه‌بعدی کالاها را ارائه می‌دهند و مشتری می‌تواند با حرکت دست محصول را در هوا بچرخاند و مشخصات کالا را بخواند. هر فرد یک دستیار AI شخصی دارد که می‌تواند در انجام کارها به او کمک کند.

ترسیم منظره شهری آینده‌نگر

کنجکاوی (صفحهٔ 137 کتاب درسی)

 

ساختارهایی فراکتالی و الگوهای تابع آن‌ها را مطالعه و توصیف نمایید.

نقش تحول‌آفرین هوش مصنوعی در فرایند ترجمه متون

ترجمه فرایندی است که طی آن محتوای یک متن از یک زبان (زبان مبدأ) به زبانی دیگر (زبان مقصد) برگردانده می‌شود. در ترجمه سنتی که توسط انسان انجام می‌شود، روند ترجمه به‌ویژه برای متون حجیم، زمان‌بر و هزینه‌بر است که اغلب دچار خطای انسانی نیز می‌شود. از طرفی ترجمه ممکن است تحت تأثیر سلیقه یا تفسیر شخصی مترجم قرار گیرد. علاوه‌بر این یافتن مترجمان متخصص در حوزه‌های خاص مانند پزشکی یا حقوق دشوار و پرهزینه است. در مقابل، ترجمه ماشینی مبتنی بر AI قادر است حجم قابل توجهی از متن را در عرض چند ثانیه ترجمه کند، ترجمه‌ای با دقت بالا در حوزه‌های تخصصی ارائه دهد و هزینه‌های ترجمه را کاهش دهد. لذا فرایند ترجمه از یک هنر دستی و انفرادی به یک صنعت پیچیده و فناوری محور تبدیل شده است.

فعالیت (صفحهٔ 138 کتاب درسی)

 

فرض کنید گروه شما به‌عنوان تیم «تحلیل ابزارهای بومی در آموزش هوشمند» انتخاب شده است. این تیم وظیفه دارد کارآمدی ابزارهای ایرانی در ترجمه متون آموزشی را بررسی کند تا در کتاب‌های درسی یا آموزشگاه‌ها مورد استفاده قرار گیرند.

1- ابزارهای ترجمه آنلاین فارسی مانند فرازین یا ترگمان را انتخاب کرده و وارد سایت شوید. یک متن انگلیسی کوتاه (5 ـ7 خط) درباره یک موضوع ساده (مثلاً فناوری در آموزش) وارد کنید.

2- ترجمه خروجی را بررسی کرده و در چند جمله به این موارد پاسخ دهید:

- آیا ترجمه روان و قابل فهم است؟
- اصطلاحات تخصصی درست ترجمه شده‌اند؟
- ساختار جملات حفظ شده است یا تحت‌اللفظی هستند؟

3- سپس مزایا و محدودیت‌های ابزار انتخاب شده را در یک جدول یا پاراگراف بنویسید.

تأثیر مدل‌های زبانی بزرگ بر صنعت ترجمه

Machine Translation (ترجمه ماشینی یا MT) بر پایه شبکه‌های عصبی کار می‌کند و شامل ابزارهایی مانند Google Translate, DeepL و Trados است. این ابزارها کل جمله را به عنوان یک بخش واحد درنظر گرفته و قادر به تولید ترجمه‌هایی بسیار روان و با دقت بالا هستند. از سوی دیگر Large Language Models (مدل‌های زبانی بزرگ یا LLM) شامل ابزارهایی مانند Gemini, GPT و DeepSeek است که بر پایه یادگیری عمیق کار می‌کنند. این مدل‌ها قادرند متن، لحن و حتی نیت نویسنده را درک کرده و ترجمه‌هایی با کیفیت بالاتر که از نظر معنایی و سبکی به متن اصلی بسیار نزدیک‌ترند را تولید کنند. امروزه، فرایند ترجمه یک همکاری پویا بین انسان و ماشین شده است. ماشین‌ها سرعت و حجم کار را ممکن می‌سازند، درحالی که انسان مسئولیت دقت، کیفیت، رعایت ظرافت‌های فرهنگی و حفظ روح اصلی متن را بر عهده دارد.

تأثیر AI بر صنعت ترجمه

کنجکاوی (صفحهٔ 139 کتاب درسی)

 

تشخیص دهنده‌های AI (مانند undetectable.ai)، می‌توانند متن تولید شده توسط هوش مصنوعی را تشخیص دهند. سایت humanizer.pro متن تولید شده توسط هوش مصنوعی را انسانی می‌کند به‌ طوری‌که تشخیص دهنده‌های AI تأیید می‌کنند که متن موردنظر توسط انسان نوشته شده است.

فعالیت (صفحهٔ 139 کتاب درسی)

 

تیم شما قرار هست ابزارهای هوش مصنوعی مترجم‌های مختلف را با هم بررسی کرده و بهترین آن‌ها را انتخاب نماید. هر یک از اعضای تیم شما می‌بایست یک متن تخصصی کوتاه به زبان انگلیسی انتخاب کرده (در زمینه‌ای مثل فناوری، آموزش یا سلامت) و آن را با استفاده از یکی از ابزارهای ترجمه هوشمند به فارسی ترجمه نمایند. سپس ترجمه به‌دست آمده را از نظر دقت معنایی، روان بودن جملات و ترجمه اصطلاحات فنی بررسی کرده و در یک پاراگراف، مزایا و محدودیت‌های ابزار را تحلیل نمایید.

تقویت زبان انگلیسی با استفاده از Duolingo

دولینگو یک پلتفرم محبوب برای یادگیری و تقویت مهارت‌های زبان انگلیسی است که از طریق مکانیسم‌های بازی مانند امتیاز، پاداش و جدول رده‌بندی برای جذاب‌تر کردن آموزش استفاده می‌کند. این پلتفرم از روش آموزشی Spaced Repetition (تکرار فاصله‌دار) استفاده می‌کند که در آن کلمات و مفاهیم در فواصل زمانی معین مرور می‌شوند تا در حافظه بلندمدت ثبت شوند.

پلتفرم Duolingo

ثبت نام در پلتفرم Duolingo

1- ثبت نام و انتخاب زبان موردنظر

وارد سایت duolingo.com شوید و یک حساب کاربری ایجاد کنید. سپس زبانی را که می‌خواهید یاد بگیرید انتخاب نمایید. پلتفرم دولینگو طیف گسترده‌ای از جمله زبان انگلیسی، اسپانیایی، فرانسوی، آلمانی، ژاپنی، چینی، کره‌ای، عربی و بسیاری دیگر از زبان‌ها را ارائه می‌دهد.

انواع زبان‌های قابل ارائه در پلتفرم Duolingo

2- تکمیل فرم

فرم اولیه ورود به پروفایل شخصی خود را کامل کنید.

این فرم شامل سؤالاتی از قبیل:

  • چگونه با Duolingo آشنا شدید؟ (جستجو در گوگل، شبکه‌های اجتماعی، دوستان و اطرافیان)
  • دلیل یادگیری زبان موردنظر شما چیست؟ (سرگرمی، سفر، مطالعه)
  • چه میزان با این زبان آشنایی دارید؟ (هیچ، کم، متوسط)
  • روزانه چه مدت زمان برای یادگیری این زبان صرف می‌کنید؟ (5 دقیقه در روز، 10 دقیقه در روز، 15 دقیقه در روز؟)
ورود به پروفایل شخصی در دولینگو
ادامه شکل قبل ورود به پروفایل شخصی در دولینگو

3- شروع درس‌ها

دولینگو امکان شخصی‌سازی تجربه یادگیری را با توجه به نیازها و سطح زبان آموزان ارائه می‌دهد لذا بعد از تعیین سطح، آموزش‌ها با درس‌های پایه به‌صورت کوتاه و سرگرم کننده شروع می‌شوند.

این پلتفرم مجموعه‌ای از فعالیت‌ها و ارزشیابی‌ها را برای آموزش کاربر ارائه می‌دهد. (شکل زیر) مانند:

  • ترجمه: شامل ترجمه کلمات و جملات بین دو زبان.
  • تطبیق: شامل جفت‌کردن کلمات با تصاویر یا ترجمه‌های صحیح.
  • شنیدن: شامل گوش دادن به صداها و نوشتن آنچه که می‌شنوید.
  • گفتن: شامل تکرار کلمات و جملات برای تمرین تلفظ.
  • جمله‌سازی: شامل مرتب کردن کلمات برای ساختن جملات صحیح
تکمیل فرم اولیه

4- شروع یادگیری

وارد پروفایل خود شوید و اولین درس را فرا بگیرید.

پروفایل کاربری

با تکمیل هر درس، یک‌سری امتیاز کسب می‌کنید. این امتیازها به شما کمک می‌کنند تا سطح خود را بالا برده و قفل درس‌ها و سطوح جدید را باز کنید.

Duolingo برای تشویق کاربران از سامانه امتیازدهی درون برنامه‌ای و تعداد روزهای متوالی که تمرین می‌کنید، استفاده می‌کند و به‌طور منظم تمرین‌ها و مرورهایی را برای کمک به تثبیت آموخته‌های شما ارائه می‌دهد که شاخص‌ترین بخش‌های آن شامل:

  • Stories (داستان‌ها): خواندن داستان‌های کوتاه و تعاملی به زبان موردنظر جهت بهبود درک مطلب.
  • Timed Practice (چالش‌های زمانی): به چالش کشیدن خود جهت افزایش سرعت یادگیری.
  • Forums (انجمن): پرسیدن سؤال و ارتباط با سایر زبان آموزان.
  • Leagues (نبردها): رقابت با سایر کاربران در یک جدول امتیازدهی هفتگی.

تأثیر فناوری‌های نوظهور بر مشاغل

مشاغل امروزه بیش از هر زمان دیگری با دانش تخصصی و فناوری‌های نوین گره خورده‌اند؛ بنابراین دیگر نمی‌توان یک حرفه را بدون شناخت ابزارها، نرم‌افزارها و مهارت‌های مرتبط با آن به‌درستی انجام داد. در واقع اکنون دانش و فناوری نه یک مزیت، بلکه یک نیاز ضروری برای موفقیت شغلی محسوب می‌شوند. لذا آشنایی با ابزارهای نوین، به‌روزرسانی مستمر مهارت‌ها و تعهد به یادگیری مداوم می‌توانند رضایت شغلی و درآمد پایدار را برای هر فرد تضمین کند. از این‌رو فناوری‌های نوینی مانند واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و متاورس نقش چشم‌گیری در توانمندسازی، آموزش و به‌کارگیری نیروی کار در مشاغل ایفا می‌کنند. این فناوری‌ها، با شبیه‌سازی موقعیت‌های واقعی یا افزودن اطلاعات دیجیتال به محیط واقعی، بستری فراهم می‌کنند تا افراد بتوانند مهارت‌های لازم برای مشاغل مختلف را بدون نیاز به حضور فیزیکی و هزینه‌های باال کسب نمایند.

مزایای استفاده از فناوری‌های نوین هوش مصنوعی در مشاغل

1- کاهش هزینه‌های آموزش حضوری و تجهیزات واقعی.
2- افزایش ایمنی کارآموزی در محیط‌های خطرناک و مخاطره‌آمیز.
3- یادگیری تعاملی و ارائه تجربه‌ای جذاب و هیجان‌انگیز به کاربر.
4- امکان تکرار تمرین‌ها بدون محدودیت.

واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و متاورس

Virtual Reality یا به اختصار VR (واقعیت مجازی) فناوری جدیدی است که با ترکیبی از سخت‌افزار و نرم‌افزار (مانند هدست نمایشگر و سنسورها)، محیطی سه‌بعدی از دنیای واقعی را برای کاربر خلق می‌کند و محیط‌های کاری واقعی را با دقت بالا شبیه‌سازی می‌کند. این فناوری به کارکنان امکان می‌دهد تا مهارت‌های عملی خود را در محیط‌هایی مانند کارخانه‌ها، بیمارستان‌ها یا پروژه‌های ساختمانی بدون هیچ‌گونه ریسک فیزیکی تمرین کنند. همچنین برای مشاغلی مانند جراحی، تعمیرات و خلبانی که نیاز به مهارت‌های دستی دقیق دارند، امکان تمرین مکرر و دریافت بازخورد فوری را فراهم می‌نماید.

کاربرد واقعیت مجازی در مشاغل
حوزه شغلی نمونه کاربرد واقعیت مجازی در مشاغل
پزشکی آموزش جراحی بدون نیاز به بیمار واقعی
نظامی شبیه سازی عملیات جنگی و کم کرسانی در شرایط بحرانی
صنعت آموزش کار با ماشین آلات سنگین در محیطی امن
خلبانی شبیه‌سازی پرواز آموزشی برای خلبانان نوآموز
معماری بازسازی مجازی پمپئی برای بازدیدهای مجازی - آموزش و ایمنی در کارگاه های ساختمانی

Augmented Reality یا به اختصار AR (واقعیت افزوده) چنانچه در پودمان‌های قبلی اشاره شد فناوری نوین دیگری است که به کمک آن می‌توان عناصر دیجیتالی را به دنیای واقعی اضافه کرد. این فناوری امکان ارائه اطلاعات به‌صورت لحظه‌ای و تعاملی را (از طریق عینک‌های هوشمند یا تلفن همراه) فراهم می‌کند و باعث درک بهتر مفاهیم در محیط‌های واقعی می‌شود. این قابلیت به تکنسین‌ها، کارگران خط تولید و همچنین پزشکان کمک می‌کند تا قطعات را شناسایی کرده، مراحل تعمیر را دنبال کنند و به اطلاعات بیمار دسترسی یابند. علاوه‌بر این، معماران و طراحان می‌توانند طرح‌های خود را در مقیاس و در محیط واقعی مشاهده و در صورت نیاز اصلاح نمایند.

کاربرد واقعیت افزوده در مشاغل
حوزه شغلی نمونه کاربرد واقعیت افزوده در مشاغل
فروش نمایش سه‌بعدی محصول به مشتری پیش از خرید (مثلاً نمایش چیدمان مبلمان در خانه)
خدمات و تعمیرات نمایش قطعات و مراحل تعمیر دستگاه به صورت زنده بر روی خود دستگاه
آموزش فنی راهنمای گام به گام تعمیر یا مونتاژ ابزار در محیط واقعی
گردشگری ارائه اطلاعات جانبی هنگام بازدید از مکان‌های تاریخی یا آثار هنری
کشاورزی شناسایی آفات و بیماری - بازاریابی و معرفی محصولات کشاورزی

تفاوت واقعیت مجازی و واقعیت افزوده

فرض کنید فردی قصد دارد به مکه مکرمه مشرف شود و پیش از سفر، درباره مناسک حج اطلاعاتی را کسب کند. از این‌رو با استفاده از واقعیت مجازی (VR) می‌تواند به سرزمین عربستان Teleport (دورنوردی) شده و خود را در مکه مکرمه ببیند، کعبه را از نزدیک مشاهده کند و حتی صدای حجاج را بشنود. انگار که واقعاً به مکه رفته و در آنجا حضور دارد. همچنین از طریق واقعیت افزوده (AR) می‌تواند کعبه را به‌صورت مجازی به‌همان محلی که در آنجا قرار دارد، منتقل کند، به دور کعبه بچرخد، از زوایای مختلف آن را مشاهده کرده و حتی داخل آن را ببیند. بنابراین در VR کاربر به‌صورت مجازی به زمان و مکان دیگری منتقل می‌شود، اما در AR، اشیاء یا اطلاعات به‌صورت مجازی به محیط واقعی و زمان حال کاربر اضافه می‌شوند.

Metaverse (متاورس) یا جهانی فراتر، عبارت است از نمایش دیجیتالی یک کاربر (آواتار کاربر) در محیط‌های مجازی سه‌بعدی با استفاده از هوش مصنوعی، داده‌کاوی کلان داده‌ها و اینترنت اشیاء که می‌تواند حس بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی و بسیاری از قابلیت‌های دیگر را انتقال دهد. هدف متاورس فراهم کردن امکان آموزش، کار و زندگی در فضایی بسیار نزدیک به دنیای واقعی از طریق هدست‌های واقعیت مجازی، عینک‌های واقعیت افزوده، گوشی‌های هوشمند، رایانه‌های شخصی و کنسول‌های بازی است.

فعالیت (صفحهٔ 144 کتاب درسی)

 

فرض کنید به تیم برنامه‌ریزی یک نمایشگاه فناوری دعوت شده‌اید و مسئولیت شما معرفی کاربردهای متاورس در مشاغل مختلف است. جدولی به شما داده شده که باید آن را با بررسی منابع دیجیتال یا با کمک ابزارهای AI (مثل ChatGPT یا YarAI) کامل کنید. برای هر شغل، یک کاربرد واقع‌بینانه و خلاقانه از متاورس بنویسید.

حوزه شغلی نمونه کاربرد متاورس در مشاغل
........... برگزاری جلسات کاری و مصاحبه‌های شغلی در فضای مجازی سه‌بعدی
........... راه‌اندازی فروشگاه‌ها و نمایشگاه‌های مجازی
........... آموزش کارکنان از طریق سناریوهای واقعی در دنیای مجازی
........... ...........

هوش مصنوعی مولد

بر خلاف Discriminative AI (هوش مصنوعی تحلیلی) که برای تحلیل، طبقه‌بندی و پیش‌بینی الگوهای موجود مورد استفاده قرار می‌گیرد، هوش مصنوعی مولد یا Generative AI به نوعی از هوش مصنوعی اشاره دارد که بر پایه مدل‌های یادگیری عمیق و شبکه‌های عصبی کار می‌کند و می‌تواند محتوای جدید تولید کند؛ محتوایی که قبلاً وجود نداشته و اکنون توسط الگوریتم‌های یادگیری ماشین از داده‌های موجود ساخته شده است.

مدل‌های معروف هوش مصنوعی مولد
هوش مصنوعی مولد عملکرد
ChatGPT تولید متن، نوشتن مقاله، داستان سرایی، خلاصه سازی، ترجمه متون و چت بات‌ها
DALL·E تصویرسازی، نقاشی و تولید عکس
Sora تولید ویدیو، بازسازی چهره ها و حرکات
Codex کدنویسی و تولید نرم افزار با ارائه توضیحات به زبان ساده
MusicLM ساخت موسیقی، ایجاد صدای خواننده با سبکی خاص
Insilico Medicine طراحی مولکول و ساخت داروهای جدید پزشکی از طریق شبیه سازی

فعالیت (صفحهٔ 145 کتاب درسی)

 

تصور کنید در یک شرکت طراحی صنعتی، از یک سامانه هوش مصنوعی برای خودکارسازی طراحی قطعات استفاده می‌شود. روزی یکی از طراحی‌های انجام شده توسط این سامانه، دچار نقص فنی می‌شود و در نتیجه خسارت سنگینی به خط تولید وارد می‌گردد. اکنون بین اعضای شرکت اختلاف نظر وجود دارد که مسئول این خسارت چه کسی است. به‌صورت گروهی به مدت 15 دقیقه درباره موضوع «اگر هوش مصنوعی در محیط کار باعث خسارت شود، مسئولیت حقوقی آن بر عهده چه کسی است؟» بحث و گفتگو کرده و برای پاسخ خود دلیل ارائه دهید.

سازنده AI
کاربر AI
ماشین AI

استفاده از AI در طراحی معماری

سایت architectrender با استفاده از هوش مصنوعی فرایند رندرینگ یک طرح از پروژه معماری (مانند ساختمان، فضای داخلی، نمای ظاهری و محوطه) را به یک تصویر واقع‌گرایانه و قابل درک به انجام می‌رساند. این تصاویر برای نمایش واقعی‌تر طرح برای کارفرما و مشتریان، جذاب‌تر کردن پروژه برای بازاریابی، ارائه تصمیم‌گیری بهتر در فرایند طراحی و تجسم نهایی متریال و چیدمان بسیار مهم هستند.

ورود از طریق حساب کاربری: وارد سایت app.architectrender.com شوید و یک حساب کاربری ایجاد کنید.

ایجاد حساب کاربری

این پلتفرم با هر حساب کاربری امکان رندرگیری رایگان پنج مدل از پروژه را فراهم می‌کند. (می‌توان با خرید اشتراک یا ورود با یک اکانت دیگر، پروژه‌های بیشتری را رندرگیری کرد)

انتخاب تیپ پروژه

زبانه INTERIOR برای طراحی فضای داخلی ساختمان مانند هال و پذیرایی، غذاخوری، دفتر، اتاق خواب، حمام، زیرزمین، آشپزخانه و اتاق بازی استفاده می‌شود. همچنین زبانه EXTERIOR برای طراحی نمای بیرونی ساختمان مانند فضاهای باز، نمای خانه‌های ویلایی، نمای آپارتمان و ساختمان‌های تجاری استفاده می‌شود.

انتخاب تیپ پروژه

سبک معماری

هر کدام از زبانه‌های INTERIOR و EXTERIOR قابلیت رندرگیری از انواع سبک‌های مدرن، مینیمالیستی، حرفه‌ای، گرمسیری، قدیمی و صنعتی را دارد.

انتخاب سبک معماری

بارگزاری طرح پروژه: بعد از انتخاب تیپ پروژه و سبک معماری، باید تصویر موردنظر از طرح پروژه را برای رندرگیری بارگزاری کنید.

بارگزاری تصویر

رندرگیری: در صورت نیاز می‌توان با نوشتن یک پرامپت مناسب، مدل تولید شده را شخصی‌سازی کرد. سپس با زدن بر روی دکمه Generate بلافاصله عملیات رندرگیری شروع می‌شود.

شروع عملیات پردازشی

فعالیت (صفحهٔ 148 کتاب درسی)

 

استفاده از AI در طراحی معماری

1- مدل‌سازی تصویر زیر (شکل زیر)، بدون پرامپت نویسی برای طراحی داخلی (INTERIOR) با سبک Modern، در سه نمای متفاوت (Office ،Bedroom ،Bathroom)

مدل‌سازی بدون پرامپت

2- مدل‌سازی تصویر زیر (شکل اول)، بدون پرامپت نویسی برای طراحی نمای بیرونی (EXTERIOR) یک خانه ویلایی (Single - family home) با سبک معماری Professional (شکل دوم).

تصویر اولیه
تصویر بعد از طراحی AI

هوش مصنوعی در هنرهای دیجیتال

هنرهای دیجیتال به آثاری گفته می‌شود که با استفاده از فناوری‌های دیجیتال، ارائه و نمایش داده می‌شوند. اخیراً هوش مصنوعی تحولی چشم‌گیر در این عرصه ایجاد کرده و ابزارهای نوین و قدرتمندی را در اختیار هنرمندان قرار داده است تا بتوانند آثار خلاقانه‌ای ارائه دهند و عمق بیشتری را به بیان هنری خود ببخشند. این حوزه گسترده شامل طراحی گرافیک، طراحی انیمیشن، هنرهای تعاملی، تولید تصویر، ویرایش تصویر، تولید محتوا، صداگذاری، ساخت موسیقی و خلق آثار هنری دیجیتال است.

فعالیت (صفحهٔ 149 کتاب درسی)

 

تصور کنید شما یکی از اعضای یک گروه هنری هستید که برای یک پروژه کلاسی، با استفاده از هوش مصنوعی یک اثر هنری دیجیتال خلق کرده‌اید. حالا می‌بایست در یک گفت‌وگوی کلاسی شرکت کرده و با توجه به دو موضوع زیر تجربیات خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.

هوش مصنوعی چگونه ابزارها و فرایندهای موجود در خلق هنرهای دیجیتال را تغییر داده است؟

هنرمندان چگونه می‌توانند از ابزارهای AI برای بهبود آثار هنری خود استفاده کنند؟

پرتره ادموند بلامی اولین اثر هنری است که گروه هنری اوبویاس (Obvious) با الگوریتم‌های هوش مصنوعی (مانند شبکه‌های عصبی مولد تخاصمی - GAN) تولید نمود و با مبلغ 432,500 دلار در تالار حراجی کریستیز نیویورک در 25 اکتبر 2018 به فروش رساند. این نقاشی، پرتره یک مرد (احتمالاً فرانسوی) را با یک کت تیره و یقه سفید ساده نشان می‌دهد که در یک قاب چوبی طلایی قرار دارد. ویژگی‌های صورت تاحدودی محو و قسمت‌هایی از بوم نقاشی خالی است. هوش مصنوعی علی‌رغم توانایی‌های بی‌نظیری که در خلق آثار هنری دارد، اما در درک عمیق مفاهیمی چون فرهنگ، تاریخ، احساسات و ظرافت‌های معنایی که در پس آثار هنری انسانی نهفته است، محدودیت دارد.

مدل‌سازی بدون پرامپت

فعالیت (صفحهٔ 149 کتاب درسی)

 

1- شما به تازگی عضو یک کار گروه هنری در مدرسه شده‌اید که هدف آن شرکت در جشنواره «هنر و هوش مصنوعی» است. وظیفه گروه شما این است که با استفاده از ابزارهای تولید اثر هنری مبتنی‌بر هوش مصنوعی اثر هنری دیجیتال خلاقانه خلق کند.

اما این فقط ساخت تصویر نیست؛ شما باید تمام مراحل خلق اثر هنری از ایده‌پردازی تا اجرای نهایی را با دقت و خلاقیت طراحی و اجرا کنید.

پیشنهادی ابزارهای: Leonardo AI ،DALL-E ،DeepArt ،Adobe Firefly ،Midjourney

2- استفاده از هوش مصنوعی fotor برای ویرایش عکس

fotor.com یک پلتفرم رایگان و آنلاین ویرایش عکس و طراحی گرافیکی است که با بهره‌گیری از هوش مصنوعی مجموعه‌ای قدرتمند از ابزارها، افکت‌ها و فیلترهای متنوع را برای خلق آثار خلاقانه کاربران فراهم می‌سازد.

پلتفرم (fotor)

معرفی ابزارهای پرکاربرد هوش مصنوعی در پلتفرم fotor

  • Text Editor (افزودن متن به عکس)
  • Resize Image (تغییر اندازه عکس)
  • Crop Image (برش تصویر)
  • Change Backgrounds (تغییر پس زمینه)
  • Blur Background (حذف پس زمینه)
  • Add Border to Photo (افزودن حاشیه به عکس)
  • Sharpen Image (افزایش وضوح)
  • Combine Image (ترکیب چند عکس باهم)
  • Collage Maker (ساخت کلاژ تصویری)
  • Image Upscaler (بهبود کیفیت تصویر)
  • Photo to Sketch (تبدیل عکس به طرح)
  • Unblur Image (رفع تاری)
  • Face Editor (حذف لک‌های صورت)
  • Photo Retouch (رتوش تصویر)
  • Photo to Cartoon (تبدیل عکس به مدل کارتونی)
پودمان 5: آینده هوش مصنوعی